Παραθετικά Επιθέτων-Επιρρημάτων Θεωρία

Β Κλίση Αρχαία

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ:

Ουσιαστικά Β΄ Κλίσης

Γενικά Χαρακτηριστικά

  • Πε­ρι­λαμ­βά­νουν αρ­σε­νι­κά και θη­λυ­κά ου­σι­α­στι­κά σε -ος και ου­δέ­τε­ρα σε -ον.

Ασυναίρετα ουσιαστικά

Αρσενικά & Θηλυκά

Προπαροξύτονα Παροξύτονα
Ενικός

αριθμός

Πληθυντικός

αριθμός

Ενικός

αριθμός

Πληθυντικός

αριθμός

ὁ ἄν­θρω­πος

τοῦ ἀν­θρώ­που

τῷ ἀν­θρώ­πῳ

τὸν ἄν­θρω­πον

ὦ ἄν­θρω­πε

οἱ ἄν­θρω­ποι

τῶν ἀν­θρώ­πων

τοῖς ἀν­θρώ­ποις

τοὺς ἀν­θρώ­πους

ἄν­θρω­ποι

νῆσος

τῆς νήσου

τῇ νήσῳ

τὴν νῆσον

ὦ νῆσε

αἱ νῆσοι

τῶν νήσων

ταῖς νήσοις

τὰς νήσους

ὦ νῆσοι

 

Οξύτονα
Ενικός

αριθμός

Πληθυντικός

αριθμός

­δὸς

τῆς ­δοῦ

τῇ  ­δῷ

τὴν  ὁ­δὸν

ὦ  ὁ­δὲ

αἱ ­δοὶ

τῶν ­δῶν

ταῖς ­δοῖς

τὰς ὁ­δοὺς

ὦ ὁ­δοὶ

Ουδέτερα

Προπαροξύτονα Παροξύτονα
Ενικός

αριθμός

Πληθυντικός

αριθμός

Ενικός

αριθμός

Πληθυντικός

αριθμός

τὸ ποτήριον

τοῦ ποτηρίου

τῷ ποτηρίῳ

τὸ ποτήριον

ὦ ποτήριον

τὰ ποτήρια

τῶν ποτηρίων

τοῖς ποτηρίοις

τὰ ποτήρια

ὦ ποτήρια

τὸ δῶ­ρον

τοῦ  δώ­ρου

τῷ  δώ­ρῳ

τὸ δῶ­ρον

ὦ δῶ­ρον

τὰ δῶ­ρα

τῶν δώ­ρων

τοῖς δώ­ροις

τὰ δῶ­ρα

δῶ­ρα

 

Οξύτονα
Ενικός

αριθμός

Πληθυντικός

αριθμός

τὸ πτηνὸν

 τοῦ πτηνοῦ

τῷ πτηνῷ

τὸ πτηνὸν

ὦ πτηνὸν

τὰ πτηνὰ

τῶν πτηνῶν

τοῖς πτηνοῖς

τὰ πτηνὰ

ὦ πτηνὰ

Παρατηρήσεις για τονισμό

  • Τα ο­ξύ­το­να και πα­ρο­ξύ­το­να δευ­τε­ρό­κλι­τα δι­α­τη­ρούν τον τό­νο στην ί­δι­α συλ­λα­βή καθ᾿ ό­λη την κλί­ση τους (βλ. ὁ­δός, δῶ­ρον).
  • Γε­νι­κή και δο­τι­κή ε­νι­κού και πλη­θυ­ντι­κού που το­νί­ζε­ται στη λή­γου­σα παίρ­νει πε­ρι­σπω­μέ­νη (βλ. ὁδοῦ, ὁδῷ, ὁδῶν, ὁδοῖς).
  • Τα προ­πα­ρο­ξύ­το­να δευ­τε­ρό­κλι­τα κι­νούν τον τό­νο τους α­νά­λο­γα με τη λή­γου­σα:
  • Αν η λή­γου­σα εί­ναι μα­κρά, το­νί­ζουν την πα­ρα­λή­γου­σα (βλ. ἀνθρώπου).
  • Αν η λή­γου­σα εί­ναι βρα­χεί­α, το­νί­ζουν την προ­πα­ρα­λή­γου­σα (βλ. ἄν­θρω­πος).

Παρατηρήσεις για καταλήξεις

  • Τα αρ­σε­νι­κά και θη­λυ­κά δευ­τε­ρό­κλι­τα α­κο­λου­θούν τις κα­τα­λή­ξεις του αρ­σε­νι­κού άρ­θρου (με λι­γο­στές ε­ξαι­ρέ­σεις).
  • Τα ου­δέ­τε­ρα πα­ρου­σι­ά­ζουν τρεις ό­μοι­ες πτώ­σεις (ον., αιτ., κλητ.) και στους δύ­ο α­ρι­θμούς.
  • Το των ου­δε­τέ­ρων εί­ναι βρα­χύ.
  • Το -οι στο τέ­λος κλι­τών λέ­ξε­ων, ό­ταν δεν α­κο­λου­θεί­ται α­πό άλ­λο γράμ­μα, εί­ναι βρα­χύ.
  • Το -ῳ εί­ναι δί­φθογ­γος, ά­ρα μα­κρό.
  • Μην ξε­χνά­τε το των ου­δε­τέ­ρων!

Συνηρημένα ουσιαστικά

  • Πε­ρι­λαμ­βά­νουν αρ­σε­νι­κά ου­σι­α­στι­κά σε -ους (με γε­νι­κή -ου) και ου­δέ­τε­ρα σε -οῦν (με γε­νι­κή -οῦ). Κα­λό εί­ναι να λαμ­βά­νε­ται υ­πό­ψη η γε­νι­κή, προ­κει­μέ­νου να α­πο­φύ­γου­με σύγ­χυ­ση με πα­ρό­μοι­ο τρι­τό­κλι­το ου­σι­α­στι­κό!

Υποδείγματα κλίσης

Αρσενικά

Ουδέτερα

Ενικός

αριθμός

Πληθυντικός

αριθμός

Ενικός

αριθμός

Πληθυντικός

αριθμός

Ενικός

αριθμός

Πληθυντικός

αριθμός

ἔκ­πλους

ἔκ­πλου

ἔκ­πλῳ

ἔκ­πλουν

ἔκ­πλου

ἔκ­πλοι

ἔκ­πλων

ἔκ­πλοις

ἔκ­πλους

ἔκ­πλοι

πλοῦς

πλοῦ

πλῷ

πλοῦν

πλοῦ

πλοῖ

πλῶν

πλοῖς

πλοῦς

πλοῖ

ὀ­στοῦν

ὀ­στοῦ

ὀ­στῷ

ὀ­στοῦν

ὀ­στοῦν

ὀ­στᾶ

ὀ­στῶν

ὀ­στοῖς

ὀ­στᾶ

ὀ­στᾶ

Παρατηρήσεις για τονισμό

  • Τα συ­νη­ρη­μέ­να δευ­τε­ρό­κλι­τα δι­α­τη­ρούν τον τό­νο στην ί­δι­α συλ­λα­βή καθ᾿ ό­λη την κλί­ση τους.
  • Συ­νη­ρη­μέ­νο ου­σι­α­στι­κό που το­νί­ζε­ται στη λή­γου­σα πε­ρι­σπά­ται σε ό­λη την κλί­ση του.

Παρατηρήσεις για καταλήξεις

  • Οι κα­τα­λή­ξεις των συ­νη­ρη­μέ­νων δευ­τε­ρό­κλι­των δε δι­α­φέ­ρουν α­πό τις α­ντί­στοι­χες των α­συ­ναί­ρε­των πλην ο­νο­μα­στι­κής, αι­τι­α­τι­κής και κλη­τι­κής ε­νι­κού στα αρ­σε­νι­κά (-ους, -ουν, -ου) και στα ου­δέ­τε­ρα (-ουν, -ουν, -ουν).

Αττικόκλιτα ουσιαστικά

Γενικά Χαρακτηριστικά

  • Πε­ρι­λαμ­βά­νουν αρ­σε­νι­κά και θη­λυ­κά ου­σι­α­στι­κά σε -ως και ου­δέ­τε­ρα σε –ων.

Υποδείγματα κλίσης

Αρσενικά & Θηλυκά

Προπαροξύτονα

Παροξύτονα

Οξύτονα

Ενικός

αριθμός

Πληθυντικός

αριθμός

Ενικός

αριθμός

Πληθυντικός

αριθμός

Ενικός

αριθμός

Πληθυντικός

αριθμός

πρό­νε­ως

πρό­νε­ω

πρό­νε­ῳ

πρό­νε­ων

πρό­νε­ως

πρό­νε­ῳ

πρό­νε­ων

πρό­νε­ῳς

πρό­νε­ως

πρό­νε­ῳ

ἅ­λως

ἅ­λω

ἅ­λῳ

ἅ­λων

ἅ­λως

ἅ­λῳ

ἅ­λων

ἅ­λῳς

ἅ­λως

ἅ­λῳ

λε­ὼς

λε­

λε­

λε­ὼν

λε­ὼς

λεῲ

λε­ὼν

λεῲς

λε­ὼς

λε­

Ουδέτερα

Παροξύτονα

Ενικός

αριθμός

Πληθυντικός

αριθμός

ἀ­νώ­γε­ων

ἀ­νώ­γε­ω

ἀ­νώ­γε­ῳ

ἀ­νώ­γε­ων

ἀ­νώ­γε­ων

ἀ­νώ­γε­ω

ἀ­νώ­γε­ων

ἀ­νώ­γε­ῳς

ἀ­νώ­γε­ω

ἀ­νώ­γε­ω

Παρατηρήσεις για τονισμό

  • Τα ατ­τι­κό­κλι­τα δευ­τε­ρό­κλι­τα δι­α­τη­ρούν τον τό­νο στην ί­δι­α συλ­λα­βή καθ᾿ ό­λη την κλί­ση τους και παίρ­νουν πάντοτε ο­ξεί­α.

Παρατηρήσεις για καταλήξεις

  • Οι κα­τα­λή­ξεις των ατ­τι­κό­κλι­των έ­χουν στη θέ­ση του φω­νή­ε­ντος της α­πλής δεύ­τε­ρης κλί­σης. Προ­σθέ­τουν υ­πο­γε­γραμ­μέ­νη στο , ό­που η α­πλή δεύ­τε­ρη κλί­ση έ­χει -ι- ή υ­πο­γε­γραμ­μέ­νη.
  • Έ­χουν και στους δύ­ο α­ρι­θμούς την Κλη­τι­κή ό­μοι­α με την Ο­νο­μα­στι­κή.

Ασκήσεις για Εμπέδωση

  1. Με βάση τον πίνακα αυτόν να συμπληρωθούν οι κενές πτώσεις στα παρακάτω παραδείγματα:
ὁ ὃρκος ἡ ἂμπελος τὸ δῶρον
γεν. εν. αρσ.: ονομ. εν θηλ.: γεν. εν. ουδ.:
γεν. πληθ. αρσ.: αιτιατ. εν. θηλ.: αιτιατ. πληθ. ουδ.:
αιτιατ. πληθ. αρσ.: γεν. πληθ. θηλ.: γεν. πληθ. ουδ.:
  1. Οι λέξεις που είναι τυπωμένες στην παρένθεση να τοποθετηθούν στις προτάσεις στον κατάλληλο αριθμό και πτώση:
    1. Καθέζεται ὁ θεὸς ἐν…………………….. (θρόνος, δοτ. εν.) .
    2. Οὗτος ἐκόσμησε τὸ σκῆπτρον τοῖς πᾶσι …………………….. (μέταλλον) .
    3. Τῇ δ’ ὑστεραίᾳ μακρὰν …………………….. (ὁδὸς) ἐπορεύθημεν καὶ ἐπὶ …………………….. (ὁ ποταμός, αιτ. εν.) ἀφικόμεθα.
  2. Να βρείτε όλα τα ουσιαστικά β’ κλίσεως του παρακάτω αποσπάσματος και να τα μεταφέρετε στην ίδια πτώση του άλλου αριθμού.

Λέγω ὅτι πολλαὶ καὶ καλαὶ ἐλπίδες ἡμῖν εἰσι σωτηρίας. Ἡμεῖς μὲν γὰρ φυλάττομεν τοὺς τῶν θεῶν ὅρκους, οἱ δὲ πολέμιοι ἐπιορκοῦσί τε καὶ τὰς σπονδὰς παρὰ τοὺς ὅρκους λύουσιν. Ἐπεὶ δὲ ταῦτα οὕτως ἔχει, τοῖς μὲν πολεμίοις ἐναντίοι εἰσὶν οἱ θεοί, ἡμῖν δὲ σύμμαχοι, οἵπερ ἱκανοί εἰσι καὶ τοὺς μεγάλους ταχὺ μικροὺς ποιεῖν καὶ τοὺς μικρούς, κἂν ἐν δεινοῖς ὦσι, σῴζειν, ὅταν βούλωνται.

 (Ξενοφῶντος, Κύρου Ἀνάβασις, 3, 2, 10-11, 5-4ος αι. π.Χ.)

4. Να τοποθετήσετε στην κατάλληλη πτώση τις λέξεις που βρίσκονται στις παρενθέσεις:

  1. Τὸ ἐν Ὀλυμπίᾳ ἄγαλμα τοῦ Διὸς…………………….. (χρυσός, γεν. εν.) πεποιημένον ἐστὶ καὶ ἐλέφαντος (= από ελεφαντόδοντο) .
  2. Ἐν μὲν τῇ δεξιᾷ χειρὶ φέρει Νίκην ἐξ ἐλέφαντος καὶ ταύτην καὶ χρυσοῦ, ἔχουσαν ἐπὶ τῇ κεφαλῇ…………………….. (στέφανος, αιτιατ. εν.) .
  3. Τῇ δὲ ἀριστερᾷ χειρὶ τοῦ…………………….. (θεός, γεν. εν.) ἔνεστι (= υπάρχει) σκῆπτρον διηνθισμένον.
  4. Ὁ ὄρνις (= το πουλί) ὁ ἐπὶ τῷ …………………….. (σκῆπτρον, δοτ. εν.) καθήμενός ἐστιν ἀετός.
  5. Τῷ χρυσῷ…………………….. (ἱμάτιον, δοτ. εν.) τοῦ θεοῦ ζῴδιά τε (= και μικρές εικόνες ζώων) καὶ τῶν ἀνθῶν τὰ…………………….. (κρίνον, ονομ. πληθ.) εἰσὶν ἐμπεποιημένα.
  6. Ὁ θρόνος ποικίλος (= διακοσμημένος) μὲν…………………….. (χρυσός, δοτ. εν.) καὶ…………………….. (λίθος, δοτ. εν.) ποικίλος δὲ καὶ…………………….. (ἔβενος, δοτ. εν.) ἐλέφαντί ἐστι.

Η παρακάτω άσκηση έχει ληφθεί από τον ιστότοπο Ψηφιακά Εκπαιδευτικά Βοηθήματα του Υπουργείου Παιδείας.

Να κλίνετε στις πλάγιες πτώσεις ενικού και πληθυντικού τα ουσιαστικά:

  • ὁ ὕμνος
  • ὁ μόλυβδος
  • ἡ κάμηλος
  • ἡ ψῆφος
  • τὸ ἄστρον
  • τὸ λῖκνον

 

Ασκήσεις για Εμπέδωση-Συνηρημένα

  1. Να συμπληρώσετε τις παρακάτω προτάσεις ή φράσεις με το σωστό τύπο της λέξης που βρίσκεται στην παρένθεση:

α. ……………………………. ἡγεμόνα ποιοῦ.(νοῦς)

β. Οὐ παντός ἐστιν ἐς Κόρινθον……………………………. (πλοῦς)

γ. Κόνων ἰδὼν τὸν …………………………………… ἐσήμανεν εἰς τὰς ναῦς βοηθεῖν κατὰ κράτος. (ἐπίπλους)

δ. Οἱ δὲ πολλῷ θορύβῳ καὶ πεφοβημένοι τά τ΄ ἐν τῇ πόλει καὶ …………………………………… παρεσκευάζοντό. (ἐπίπλους)

ε. Μετὰ τὸν ἐκ τῆς Ἰωνίας …………………………………… ἔφορμοι οὖσαι͵ παραγίγνονται τρεῖς καὶ πεντήκοντα. (πλοῦς)

στ. Ἁθρόαι αἱ νῆες ἅμα …………………………………… τοῖς Ἀθηναίοις ἐποιοῦντο.(ἐπίπλους)

ζ. Ἐπλήρωσαν γὰρ ὅμως τριάκοντα ναῦς προσδεχόμενοι ……………………………………. (ἐπίπλους)

  1. Να μεταφέρετε τα παρακάτω ουσιαστικά από τον ενικό στον πληθυντικό και αντιστρόφως:
τὰ ὀστᾶ:                        
τοὺς ἀπόπλους:  
τοῦ ἀδελφιδοῦ (ανηψιός) :  
ὦ περίπλοι:  
τά κανᾶ (κάνιστρο) :  
τοῦ ἔκρου:  
τοῖς ἀπόπλοις  
τὴν πρόχουν:  

Ασκήσεις για Εμπέδωση-Αττικόκλιτα

    1. Να μεταφέρετε τα παρακάτω ουσιαστικά από τον ενικό στον πληθυντικό και αντιστρόφως:
    τοῖς ταγῴς:  
    τῷ θρῷ (θρόισμα) :  
    τὸ ἀνώγεων:  
    τὸν ταγών:  
    τῶν πρόνεων:  
    τὰς ἂλως:  
    τὰς ἕως:  
    τῷ χῷ:  
    τὸν νεὼν:  

     

    1. Να γράψετε τα ουσιαστικά στην πτώση που σας ζητείται:

     

    ἕως αιτιατ. πληθ.
    λεώς   δοτ. πληθ.
    κάλως αιτιατ. εν.
    ἡ Κώς αιτιατ. εν.
    ταώς δοτ. εν.
    ὁ Μενέλεως ονομ. πληθ.
    Μίνως    δοτ. εν.
    λαγώς    γεν. εν.
    νεώς    ονομ. πληθ.
    Δεξίλεως   γεν. εν.

Η Ομάδα του filologika.gr


Για περισσότερη ενημέρωση για θέματα που αφορούν τα Φιλολογικά μαθήματα ακολουθήστε μας στην επίσημη σελίδα μας στο Facebook.

Για να μεταβείτε σε άλλες Ενότητες Γραμματικήςεπιλέξτε την αντίστοιχη ενότητα από τον παρακάτω πίνακα:

Τονισμός-Δίχρονα Φωνήεντα
Α΄ Κλίση Ουσιαστικών Β΄ Κλίση Ουσιαστικών
Γ΄ Κλίση ΦωνηεντόληκταΓ΄ Κλίση Συμφωνόληκτα
Συνηρημένα Ρήματα σε άω, -ῶΣυνηρημένα Ρήματα σε έω, -ῶ
Δευτερόκλιτα-Τριτόκλιτα Επίθετα ΑσκήσειςΕγκλίσεις Ρημάτων Ασκήσεις
Παραθετικά Επιθέτων-Επιρρημάτων ΘεωρίαΠαραθετικά Επιθέτων-Επιρρημάτων Ασκήσεις
Παραθετικά Επιθέτων Ασκήσεις 2Παραθετικά Επιθέτων Ασκήσεις 2 Απαντήσεις
Κριτήριο Αξιολόγησης Κριτήριο Αξιολόγησης Απαντήσεις
Κριτήριο Αξιολόγησης: Αντωνυμίες Α Κριτήριο Αξιολόγησης: Αντωνυμίες Α Απαντήσεις
Κριτήριο Αξιολόγησης: Αντωνυμίες B Κριτήριο Αξιολόγησης: Αντωνυμίες B Απαντήσεις
Κριτήριο Αξιολόγησης: Αντωνυμίες Γ Κριτήριο Αξιολόγησης: Αντωνυμίες Γ Απαντήσεις
Κριτήριο Αξιολόγησης: Παθητικός Μέλλοντας Α & Β Κριτήριο Αξιολόγησης: Παθητικός Μέλλοντας Α & Β Απαντήσεις
Κριτήριο Αξιολόγησης: Παθητικός Αόριστος Α & Β Κριτήριο Αξιολόγησης: Παθητικός Αόριστος Α & Β Απαντήσεις
Κριτήριο Αξιολόγησης: Παθητικός Αόριστος Α & Β Προστακτική Κριτήριο Αξιολόγησης: Παθητικός Αόριστος Α & Β Προστακτική Απαντήσεις
Βασικές Έννοιες Γραμματικής & Συντακτικού