Ταξιδεύοντας. Ιταλία-Αίγυπτος-Σινά-Ιερουσαλήμ-Κύπρος-Ο Μοριάς (απόσπασμα) Κριτήριο Αξιολόγησης (Τράπεζα Θεμάτων)-Απαντήσεις

Ταξιδεύοντας. Ιταλία-Αίγυπτος-Σινά-Ιερουσαλήμ-Κύπρος-Ο Μοριάς (απόσπασμα) Κριτήριο Αξιολόγησης (Τράπεζα Θεμάτων)-Απαντήσεις

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ:

Απαντήσεις

Β. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Ταξιδεύοντας. Ιταλία-Αίγυπτος-Σινά-Ιερουσαλήμ-Κύπρος-Ο Μοριάς (απόσπασμα)

Κριτήριο Αξιολόγησης (Τράπεζα Θεμάτων)-Απαντήσεις

ΘΕΜΑ 1α

α) Λάθος: «Εγώ ήμουν είκοσι χρονών. Σ’ ένα πανηγύρι άκουσα σαντούρι. Η ανα­πνοή μου πιάστηκε. Τρεις μέρες έκαμα να φάω.»

β) Σωστό: «Οι πανηγυριώτες γύρα έπεσαν σε απότομη αποχαύνωση, τα σουβλε­ρά αρπακτικά μάτια τους θόλωσαν, κάτω από τον αεικίνητο, παμπόνηρο Ρωμιό ξεπρόβαλε ο χαύνος Ανατολίτης.»

γ) Λάθος: «Να, τούτο το σαντούρι που βλέπεις. Έφυγα μαζί του για την Πάτρα, και βρήκα το μακαρίτη τον Κωστάκη, το δάσκαλο του σαντουριού.»

δ) Λάθος: «Ο κουρελιάρης αυτός σαντουρτζής είχε φτάσει, ακολουθώντας την καρδιά του, στην κορυφή της αισθητικής.»

ε) Λάθος: «Όταν παίζω, μου μιλούνε μα δεν ακούω. Κάποτε πάλι ακούω, μα δεν μπορώ ν’ αποκριθώ. Θέλω, μα δεν μπορώ.»

ΘΕΜΑ 1β

Ο «σαντουρτζής» ήρωας του κειμένου αποδεικνύει με τη στάση του πως είναι αποφασιστικό άτομο, με ειλικρινή αγάπη για την τέχνη του. Η επιλογή του να μά­θει την τέχνη του σαντουριού, παρά τις αντιρρήσεις του πατέρα του (Μωρέ δεν ντρέπεσαι;) και παρά το γεγονός πως δεν είχε τα απαραίτητα χρήματα, φανερώνει το σθένος του χαρακτήρα του. Ενώ, η συνέχιση της ενασχόλησής του με αυτό, έστω κι αν κερδίζει ελάχιστα, επιβεβαιώνει το πόσο αφοσιωμένος είναι στην τέχνη του.

ΘΕΜΑ 2α

Με τη χρήση του α΄ ενικού προσώπου τονίζεται ο υποκειμενικός χαρακτήρας της διαπίστωσης του αφηγητή. Παράλληλα όμως το κείμενο αποκτά πιο προσωπικό χαρακτήρα, εφόσον ενισχύεται η εξομολογητική διάθεση του ύφους του.

Με τη χρήση του β΄ ενικού προσώπου ο αφηγητής δημιουργεί σκοπίμως την αί­σθηση πως απευθύνεται στον αποδέκτη του κειμένου του, ώστε να ενθαρρύνει τον αναγνώστη να αναλογιστεί σχετικά με τον προβληματισμό που του θέτει. Το κείμενο γίνεται, έτσι, περισσότερο ενδιαφέρον και, συνάμα, επισημαίνεται η γενι­κότερη αλήθεια της άποψης που εκφράζει ο αφηγητής, εφόσον δεν αφορά μόνο εκείνον ή τον ήρωα της ιστορίας.

Με τη χρήση του γ΄ ενικού προσώπου ο αφηγητής λειτουργεί ως αποστασιοποι­ημένος παρατηρητής που εκφράζει μια αντικειμενική διαπίστωση σχετικά με την πορεία που ακολούθησε ο ήρωας προκειμένου να φτάσει στη βαθύτερη δυνατή κατανόηση της τέχνης.

ΘΕΜΑ 2β

Ο αφηγητής προκειμένου να αισθητοποιήσει την ιδιαίτερη γοητεία της μουσι­κής του σαντουριού και των αμανέδων, διαμορφώνει ποικίλες ηχητικές εικόνες. Η εκτενέστερη εικόνα εντοπίζεται στην πρώτη παράγραφο του κειμένου και μέσω αυτής δίνεται έμφαση στα πάθη που εκφράζει ο αμανές (λαχτάρες προαιώνιες, κλαψιάρες και ανίκητες), στον επαναλαμβανόμενο ρυθμό του (μονότονες, ίδιες που έρχουνται και ξανάρχουνται), καθώς και στο σημαντικό αντίκτυπο που έχει στα συναισθήματα όσων τον ακούν (λιγούρα παθιακή σε κυριεύει). Ο αντίκτυπος αυτός, μάλιστα, αισθητοποιείται και με την παρουσίαση της αντίδρασης των πα­νηγυριωτών (έπεσαν σε απότομη αποχαύνωση, τα σουβλερά αρπακτικά μάτια τους θόλωσαν). Μια πιο σύντομη αντίστοιχη εικόνα σχετίζεται με τον ίδιο τον ήρωα και τη δική του αντίδραση στον ήχο του σαντουριού (Σ’ ένα πανηγύρι άκου­σα σαντούρι. Η αναπνοή μου πιάστηκε.).

Ο τρόπος με τον οποίο ο αφηγητής αποδίδει την αισθαντική διάσταση του τραγουδιού, τον καημό και τις λαχτάρες που εκφράζονται μέσω αυτού, όπως και τη δύναμή του να επηρεάζει δραστικά τη διάθεση των ανθρώπων, είναι εξαιρετι­κά λυρικός, καθώς χρησιμοποιεί πλήθος επιθέτων που αναδεικνύουν και συνάμα υποβάλλουν τις ανάλογες διαθέσεις στον αναγνώστη. Προσωπικά συμφωνώ με τις σκέψεις που εκφράζει ο αφηγητής, καθώς θεωρώ ότι πράγματι η μουσική και το τραγούδι έχουν τη δυνατότητα να συγκινούν και να επηρεάζουν τους ανθρώ­πους. Βρίσκω, μάλιστα, πολύ αποτελεσματικό το λυρικό ύφος που επιλέγει για να αποδώσει το συναισθηματικό κλίμα που δημιουργεί η μουσική.

ΘΕΜΑ 3

Κύριο, κατά τη γνώμη μου, θέμα του αποσπάσματος αποτελεί η δυνατότητα της μουσικής να παρασύρει συναισθηματικά τους ανθρώπους και να εκφράζει τις βαθύτερες αγωνίες τους. Το θέμα αυτό αναδεικνύεται με εναργή τρόπο, τόσο μέσα από την επίδραση που άσκησε το τραγούδι του κεντρικού ήρωα σε όσους παρευρίσκονταν στο πανηγύρι, όπου εκείνος τραγουδούσε, όσο και μέσα από τη δική του προσωπική ιστορία. Με τη χρήση μεταφορικού λόγου ο αφηγητής, που αισθάνθηκε κι ο ίδιος τη βαθιά επίδραση των αμανέδων, παρουσιάζει τη συγκλο­νιστική δύναμη της μουσικής (Τα θεμέλια της ψυχής κλονίζουνται… η καρδιά σου γίνεται ένα σαπημένο φρούτο) και αναγνωρίζει την αδυναμία των ανθρώπων να αντισταθούν σε ό,τι συνιστά την ξεχωριστή μαγεία της. Η παραδοχή αυτή, άλλω­στε, εκφράζεται εξίσου παραστατικά και μέσω της προσωπικής εμπειρίας του κε­ντρικού ήρωα, ο οποίος αφού βίωσε τον ιδιαίτερο αντίκτυπο που είχε σ’ αυτόν η μουσική του σαντουριού (Η αναπνοή μου πιάστηκε.), αφοσιώθηκε ύστερα στο όργανο αυτό, υπηρετώντας με αρκετές θυσίες την τέχνη του. Ο ήρωας δηλώνει, μάλιστα, την σχεδόν εκστατική κατάσταση στην οποία περιέρχεται όταν παίζει σαντούρι (μου μιλούνε μα δεν ακούω), ενισχύοντας ακόμη περισσότερη την κε­ντρική αυτή θεματική της δύναμης που έχει η μουσική.

Η αναφορά του αφηγητή στον εκπληκτικό αντίκτυπο της μουσικής στους αν­θρώπους και η έμφαση την οποία δίνει στην καταγραφή των συναισθημάτων που εκφράζονται μέσω αυτής, με παραπέμπει σε όσα αντίστοιχα έχω αισθανθεί κι εγώ ακούγοντας συγκεκριμένα τραγούδια. Θεωρώ πως έχει αποδώσει με πολύ ξεχω­ριστό τρόπο ένα θέμα που μας αγγίζει και μας αφορά όλους, εφόσον η μουσική αποτελεί -σχεδόν απαραίτητο- μέρος της καθημερινότητας όλων μας.

 

Για να μεταφερθείτε στο αντίστοιχο μη λογοτεχνικό κείμενο επιλέξτε τον παρακάτω σύνδεσμο:

Γλωσσικές ποικιλίες Κριτήριο Αξιολόγησης (Τράπεζα Θεμάτων)

Για να δείτε το λογοτεχνικό κείμενο επιλέξτε τον παρακάτω σύνδεσμο:

Ταξιδεύοντας. Ιταλία-Αίγυπτος-Σινά-Ιερουσαλήμ-Κύπρος-Ο Μοριάς (απόσπασμα)

Το κριτήριο που μόλις διαβάσατε αποτελεί ευγενική προσφορά Εκδόσεων Χατζηθωμά  με αφορμή την ανάρτηση της  Τράπεζας Θεμάτων για τη Α Λυκείου και στόχο έχει να προσφέρει μια ποιοτική πρόταση για την μορφή που μπορούν να έχουν τα κριτήρια αξιολόγησης που στηρίζονται στα θέματα που προέρχονται από αυτή.

Για να μεταβείτε σε κάποια άλλη από τις σελίδες στις οποίες πραγματοποιείται αναλυτική παρουσίαση επιμέρους στοιχείων Θεωρίας  ή Κριτήρια Αξιολόγησης  της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α’  Λυκείου, επιλέξτε τον αντίστοιχο σύνδεσμο από τον παρακάτω πίνακα:

Στοιχεία ΘεωρίαςΚριτήρια ΑξιολόγησηςΑπαντήσεις
Διαφορές Μοντέρνας Παραδοσιακής ΠοίησηςΕγκώμιο Μάθησης
Επιτάφιος Ρίτσος (απόσπασμα) (Τράπεζα Θεμάτων)Επιτάφιος Ρίτσος (απόσπασμα) (Τράπεζα Θεμάτων)
Καμένα ΧαρτιάΚαμένα Χαρτιά
Ταξιδεύοντας. Ιταλία-Αίγυπτος-Σινά-Ιερουσαλήμ-Κύπρος-Ο Μοριάς (απόσπασμα) (Τράπεζα Θεμάτων)Ταξιδεύοντας. Ιταλία-Αίγυπτος-Σινά-Ιερουσαλήμ-Κύπρος-Ο Μοριάς (απόσπασμα) (Τράπεζα Θεμάτων)
Στο εργαστήριο του Λιουλιούκωφ Στο εργαστήριο του Λιουλιούκωφ

Η Ομάδα του filologika.gr

Για περισσότερη ενημέρωση για θέματα που αφορούν την εκπαίδευση ακολουθήστε μας στην επίσημη σελίδα μας στο Facebook.